MALATYA TABİ AFET BÖLGESİ OLMALI

Malatya’da yaşanan soğuk hava sonrasında 2014’ün kayısı üreticisi adına hiçte parlak olmayacağı görülüyor. Özellikle Akçadağ bölgesinde yüzde 100 oranında bir hasar olduğu belirtilirken, kayısı adına en kötü dönemin yaşanacağına söyleniyor. Bu kapsamda başta kayısı ile ilgili kurumlar olmak üzere üretici birlikleri, milletvekilleri ve ziraat odalarının başkanları ortak bir açıklama yaparak Ankara’ya seslendi:

2014 yılının Malatya’da kayısı adına umut verici bir dönem olması beklenirken, Mart ayının son 3 günü bu umutlar yerini tedirginliğe bıraktı. Yaşanan yağış ve sert fırtına bir çok bölgede başta kayısı olmak üzere meyve ağaçlarını olumsuz yönde etkiledi. Özelikle Akçadağ bölgesinden gelen yüzde 100 oranındaki zarar iddiaları tüm Malatya’yı derinden etkilemiş görünüyor. Bu kapsamda başta CHP Malatya Milletvekili Veli Ağbaba olmak üzere, Ziraat Odaları Koordinasyon Kurulu, Ticaret ve Sanayi Odası, Ticaret Borsası, siyasi partiler yaptıkları açıklamalarda ortak bir noktaya temas etti.

AĞBABA KANUN TEKLİFİ SUNUYOR

CHP Malatya Milletvekili Veli Ağbaba, Malatya’nın tabi afet kapsamına alınması adına hazırladıkları kanun taslağını TBMM açıldığı anda meclise sunacağını söyledi. Ağbaba: “Dünyanın yüze yakın ülkesine ihraç edilen ve Türkiye ekonomisine yıllık ortalama 350 milyon dolar katkı sağlayan kayısı, özellikle son yıllarda meydana gelen tabii afetler nedeniyle büyük sıkıntılar yaşamaktadır. 29, 30 ve 31 Mart tarihlerinde Malatya genelinde meydana gelen soğuk hava ve don,  çağla haline gelen kayısılara ve domur haline gelmiş tüm meyvelere büyük zarar verdi. Geçmiş yıllarda çiçekleme döneminde görülen donun, ürünlerin bir kısmına zarar verdiği görülürken, birkaç gündür devam eden donun, meyveleşmeye başlayan kayısı ağaçlarını ve diğer meyvelerin tamamını yaktığı söyleniyor. Akçadağ’dan, Yazıhan’a; Kuluncak’tan, Darende’ye Malatya’nın tüm ilçelerinde don nedeniyle kayısı yok oldu. Üreticiler, yaz aylarında bırakın islim yapmayı, sofraya konulacak kayısının bile kalmadığını ifade ediyorlar. Son don olayında Malatya’nın diğer önemli tarımsal ürünleri de büyük zarar gördü. Yeşilyurt’ta Kiraz, Hekimhan’da ve diğer bölgelerde Ceviz ve badem başta olmak üzere tarımsal ürünlerin hemen hepsi yandı. Malatya bugüne kadar yaşadığı en büyük tabii afetlerden birini yaşıyor. Üreticilerin zararları derhal tespit edilmeli, Malatya acilen tabii afet kapsamına alınmalı ve zararın karşılanması yoluna gidilmelidir” ifadelerini kullandı.

KANUN TEKLİFİMİZ HAZIR

2090 Sayılı ‘Tabi Afetlerden Zarar Görecek Çiftçilere Yapılacak Yardımlar Hakkında Kanun’ yangın, yer kayması, fırtına, don, dolu, kuraklık gibi nedenlerle tarımsal ürünleri zarara uğramış çiftçilere yapılacak yardımların miktarını ve şeklini belirlemektedir. İlgili kanun üreticilerin zararlarının karşılanması için çok ağır şartlar ortaya koymaktadır. Bu kanundaki şartların yumuşatılması için hazırladığımız kanun teklifini önümüzdeki hafta TBMM’ye sunacağım. 1 Yıllık emeği kaybolan, gelecek hayalleri yıkılan tüm üreticilerimize geçmiş olsun dileklerimi iletiyor, bundan önce olduğu gibi bundan sonra da her zaman üreticilerimizin yanında olacağımızın bilinmesini istiyorum. Son yaşanılan don olayıyla ilgili hazırladığımız kanun teklifini, Meclis açılır açılmaz TBMM Başkanlığına sunup, Malatya’nın içinde bulunduğu durumu Genel Kurulda gündeme getireceğimi belirtiyor, kamuoyuna saygılarımı sunuyorum” dedi.

“AKÇADAĞ’DA ZARAR YÜZDE 100”

Akçadağ Ziraat Odası Başkanı Alibey Varlık ise yaşanan gelişmelerin ardından Akçadağ bölgesinde don zararının yüzde 100 olduğunu söyledi. Varlık: “Son 3 yılda Malatya’nın çiftçisinin umudu, öğrencisinin kalem-defter parası, evlenecek gençlerin çeyiz ve düğün parası, üreticinin hayratı, zekâtı, fitresi, sadakası kısacası Malatya’mızın her şeyi olan kayısımız para etmediğinden üretici mağdurdu. Buna rağmen çiftçi çarkını bir şekilde çeviriyordu. Borçla, kredi ile kıt kanaat geçinen çiftçimizin umudu olan kayısı bu yıl tamamen yanmıştır. Bu elim don olayı sonucu kayısımızın yok olması, sadece üreticiyi değil, tüccardan hamala,  ilaç-gübre bayilerinden hırdavatçısına,  işsizinden öğrencisine halkımızın bütün kesimini olumsuz yönde etkileyecektir. Geçtiğimiz yıllarda çiftçi bu şekilde mağduriyete uğramış, Hükümetimizin sübvansesi ile çiftçimiz zor günlerini atlatmıştı. Daha sonra TAR-SİM don sigortası sistemi getirilerek kayısı çiçeklenme dönemi de don kapsamına alındı. Ama poliçe bedellerinin devletimizin 2/3 ünü ödemesine rağmen çiftçimizin ödeyeceği bedel fazla olduğundan çiftçimiz risk satın almak konusunda tereddüt yaşadı. Dolayısı ile mahsulünü sigortalattıramadı. Bu olumsuz gelişmeler doğrultusunda, devletimizin çiftçimizin mağduriyetinin gidereceğine yürekten inanıyoruz” dedi.

“YEŞEREN ÜRÜNLERİN HEPSİ YOK OLDU”

Yazıhan Ziraat Odası Başkanı Yunus Kılıç ise “29 Mart gecesi kayısı ağaçlarımızın meyveleri yanmış, 30 Mart gecesi ise kayısı, ceviz ve hatta dut ağaçlarını açmış olduğu yaprakları dahi adeta haşlanmıştır. Aynı zamanda ilimiz sınırları içerisinde 10 binlerce dekar ayçiçeği ekilmiş ancak, yeşeren ürün 30 Mart gecesi don afeti nedeni ile yok olmuştur” şeklinde konuştu. Kılıç açıklamasında: “Malatya çiftçimizin başka bir ikinci ürün ekme şansı olmadığından, adeta ekmeği, aşı, bir yıllık geçim kaynağı bir gecede mahvolmuştur. Yıllardır bu talihsizliği yaşayan çiftçilerimizin çoğunluğu yokluk yüzünden TARSİM sigorta primlerini ödeyemeyeceğini düşündüğü için ürünlerini sigortalatmamıştır. Bu nedenle elini atacağı bir dalı da kalmamıştır. Bu durumda tek çare acil bir kriz masası oluşturularak, çiftçilerimize yapılan tespitler doğrultusunda yardım edilmesi gerektiği gibi tarımsal kredi kooperatiflerine ve Ziraat Bankası’na olan borçları ile birlikte elektrik ve sulama birliklerine olan borçlarını bu dönem ertelenmesi rahat bir nefes almalarını sağlayacaktır” ifadelerini kullandı.

BAKANLIĞA VE VEKİLLERE DURUM İLETİLDİ

Malatya Kayısı Borsası Başkanı Gürsel Özbey ise durumun ilgi bakanlığa ve milletvekillerine iletildiğini ifade ederek: “ Malatya il genelinde ve komşu illerde 29, 30 ve 31 Mart 2014 tarihlerinde meydana gelen kuvvetli zirai don olayında, bölgenin tarımsal tek geçim kaynağı olan kayısı ağaçları ve diğer meyve ağaçları büyük oranda zarar görmüştür. Malatya 7.137.800 adet meyve veren ağaç sayısı ve 413 bin ton üretimi ile dünyada birinci sırada yer almaktadır.  Türkiye yaş kayısı üretiminin yaklaşık yüzde 60’ı, kuru kayısı üretiminin ise yüzde 95’i Malatya ilinde yapılmaktadır.  Üretilen kuru kayısının çok önemli bölümü ihraç edilmekte ve dünya kuru kayısı ticaretinin yaklaşık yüzde 80-85’i de Malatya’dan sağlanmaktadır. Kayısı Malatya çiftçisinin tek geçim kaynağı ve bölge illerden gelen kişilerin işçilik, hamaliye şeklinde yaptığı hizmetlerle devasa bir kitleye hitap etmektedir. Kuru kayısı sektörü yıllık bazda 100-150 bin ton arası üretimi, 300-350 milyon USD dolar döviz girdisi ile Türk ekonomisine önemli bir istihdam ve sermaye katkısı sağlamaktadır.  Malatya ilinin yaşadığı bu büyük tabii afetten dolayı acilen tabi afet bölgesi olarak ilan edilmelidir. Kayısı üreticilerinin devlet bankalarına ve tarım kredi kooperatiflerine olan borçları faizsiz ertelenmeli ve üreticilere tarımsal girdi maliyetlerini karşılamaları için faizsiz veya düşük faizli kredi tahsis edilmelidir. Malatya Ticaret Borsası olarak Malatya’nın tabi afet bölgesi olmasını Tarım ve Köyişleri Bakanlığı ile Malatya milletvekillerimize iletilmiştir” ifadelerine yer verdi.

BİR ÇOK BÖLGEDE KAYISI HİÇ YOK

İşçi Partisi Malatya İl Başkanı Arif Doğan birçok köyleri dolaşarak çiftçilerimizle görüştü ve kaysı bahçelerini dolaştı. Doğan açıklamasında: “Malatya’da 29 ve 30 Mart iki gece üst üstte birçok yerlerde eksi 6 dereceye kadar düşen hava soğukları ve don maalesef Malatya, da çiftçimizin alın teri tek geçim kaynağı olan kaysıları yaktı. Malatya’nın birçok bölgesinde kaysı hiç yok. Her sene bu gibi tehlikeleri az da olsa atlatan çiftçimiz bu sefer tamamen kaysıların yanması başta çiftçilerimiz olmak üzere tüm Malatya ekonomimizi temelde sarsmıştır. Hükümetin boş laflarını gereksiz uğraşlarını bırakıp derhal çiftimizin mağduriyetler karşılanmalı devlet kaysı üreticilerimizin tüm bölgelerini afet bölgesi ilan etmeli sigortası olsun olmasın zararları karşılanmalı ve devlet bankalarına ve tarım kredileri kooperatiflerine başta olmak üzeri tüm kamu borçları faizsiz ertelenmelidir” dedi.

ERKOÇ: MALATYA AFET KAPSAMINA ALINMALIDIR

Malatya’da meydana gelen zirai don olayı nedeniyle kayısı çiçek ve tomurcuklarının yanmasından dolayı Malatya’nın afet kapsamına alınması istendi. Malatya Ticaret ve Sanayi Odası (MTSO) Başkanı Hasan Hüseyin Erkoç, MTSO Meclis Başkanı Sami Payza ile birlikte basın açıklaması yapıp, Malatya’nın afet kapsamına alınması gerektiğini söyledi. Erkoç, “30 ve 31 Mart geceleri meydana gelen ciddi don olayı yaşandı. Bugüne kadar yaşanan en ciddi don olaylarından biridir. Daha önceki yıllarda don olayları olurdu ancak kısmi ve bölgesel olurdu. Son iki gecede, Malatya’nın tüm kesimini etkiledi. Kayısı ağaçları ciddi şekilde ürün kaybına yol açtı” ifadelerini kullandı.

Konuyu Tarım Bakanı ve milletvekillerine ilettiğini söyleyen Erkoç, “Zaten son yıllarda kayısı ürününün para etmemesi nedeniyle sıkıntı içinde olan kayısı üreticisi, don sigortasını da gerektiği gibi yaptıramadılar. Ürünün para etmemesinden dolayı üretici sigorta yaptıramadı” diyerek, Malatya’nın afet kapsamına alınması istediklerini vurguladı. Bu sıkıntılı dönemde üreticilere düşük faizli veya faizsiz kredi verilmesini de istediklerini dile getiren Erkoç, üreticilerin mağduriyetinin giderilmesini beklediklerini kaydetti. Haber Merkezi – İHA