2019 YILI MALATYA YATIRIM VE İHRACAT ANALİZİ

2019 yılında Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü tarafından yatırım yeri Malatya olarak belirtilen 92 adet yatırım teşvik belgesi düzenlenmiştir. Düzenlenen bu yatırım teşvik belgeleri kapsamında 1,7 milyar Türk lirası yatırım yapılması ve 9.220 istihdam sağlanması öngörülmektedir.

2010-2019 dönemini kapsayan on yıllık dönemde yatırım yeri Malatya olarak belirlenen yıllık ortalama 60 adet yatırım belgesi düzenlenmiş ve düzenlenen bu belgelerde toplam 8,6 milyar lira yatırım ile 32.860 istihdam sağlanması öngörülmüştür. Bu sayılar dikkate alındığında 2019 Yılı Malatya sanayi yatırımları acısından bir önceki yıla göre daha olumlu geçtiğini söyleyebiliriz.

Türkiye geneli düzenlenen yatırım teşvik belgesi ile Malatya için düzenlenen yatırım teşvik belgesini kıyasladığımızda oransal olarak Malatya’nın yüzde 1,7 belge âdeti yüzde 2,63 oranına ulaşırken yatırım tutarında ise yüzde 0,80 ile geride kaldığını görmekteyiz.

Düzenlenen yatırım teşvik belgesinde yer alan yatırımların gerçekleşme durumuna baktığımızda, öngörülen yatırımın önemli bir bölümünün gerçekleştiğini görmekteyiz. 2019 yılı içinde daha önceki yıllarda düzenlenen yatırım teşvik belgesine bağlanan 72 yatımın tamamlanarak teşvik belgesi kapama vizesin yapılırken 11 adet belge ise yatırımcının yatırım yapmaktan vazgeçmesi nedeniyle iptal edilmiştir. Ülkemizde 2019 yılında ekonomik olarak olumsuzluklar yaşansa da yatırımcıların istihdam teşviklerinden kaynaklı olarak yatırım yeri olarak Malatya’yı tercih etmesi Malatya adına sevindiricidir. Ancak üretimden gelen gücün teknolojiye yenik düştüğü Endüstri 4,0 ya da 4. Sanayi Devrimi olarak da adlandırılan günümüzde yapay zekâ ile akıllı fabrika sistemlerinin oluşturulduğu ve her şeyin dijital ortama taşındığı bu süreçte Malatya sanayisinin de buna uygun olarak teknolojik yatırımlara kayması gerekmektedir.

Malatya Sanayileşirken İhracatta Geriliyor

Ülkemizden gerçekleştirilen ihracat ve ithalat tutarları hem TÜİK tarafından hem de Türkiye İhracatçılar Meclisi, tarafında firmaların “Kanuni Merkezleri Bazında İhracat Performansı” göre düzenli olarak aylık ve yıllık veriler olarak açıklanmaktadır. Açıklanan bu rakamlara göre Türkiye geneli iller sıralamasında Malatya 2010 yılında gerçekleştirmiş olduğu 329,4 milyon dolar ihracat ile en çok ihracat yapan iller sıralamasında 25 sırada yer alırken 2019 yılında gerçekleştirmiş olduğu 379,4 milyon dolar ihracatla Türkiye sıralamasında yirmi dokuzuncu sırada yer almıştır. Malatya’nın son on yıllık 2010-2019 dönemine baktığımızda ise 2019 yılında gerçekleştirilen ihracat tutarı on yıllık ortalamanın tutar olarak üzerinde olmasına rağmen, ülke sıralamasında dört sıra gerilemesi Malatya adına olumsuz bir sonuç olarak karşımıza çıkmaktadır.

Malatya’dan 25 Farklı Sektörde 117 Ülkeye İhracat Yapılıyor

Malatya’dan gerçekleştirilen ihracatta kayısı önemli bir yer tutmaktadır. Bu ihracatın en önemli özelliği ise ihraç edilen kayısı ürünün doğrudan üretici olarak Malatya ekonomisine sağladığı katkıdır

Malatya’dan gerçekleştirilen ihracatla ilgili geçtiğimiz yıl verilerine baktığımızda Malatya’dan 25 farklı sektörde 117 ülkeye ihracat yapılmıştır. Yıllardan beri hep kayısının ilk sırada yer aldığı Malatya ihraç ürünlerinde kayısıdan sonra hazır giyim ve tekstilin gelmektedir. İlk iki sırada yer alan bu ürünler Malatya’nın yıllık ihracatının yaklaşık %75’ine ulaşmaktadır. Malatya’dan gerçekleştirilen İhracatta ilk sırayı Irak almaktadır. İhracatın yaklaşık %65’inin gerçekleştirildiği en yüksek ilk on sıralamasında altı ülke Avrupa da yer alırken bu ülkeler yapılan ihracat tutarı 196,6 milyon dolar olup, bu tutar toplam ihracatın %52’sine tekabül etmektedir.