DEVLETE OLAN BORÇLARDA ŞİRKET ORTAKLARININ MESULİYETİ (1)

Ekonomik krizler hatalı ticari kararlar gibi müteaddit sebeplerden mütevellit vergi mükelleflerinin vergilerin tediyesinde aciz hale geldikleri veya gelebileceği hepimizin malumudur. Birçok şirketin vergi borcunu ödeyememesi üzerine şirket şerikleri hakkında takibat yapıldığını duymuşuzdur.

Fakat; şirket vergi borcundan dolayı şirkete takibat yapılabilmesini yasalar belli şartlara bağlamış bulunmaktadır. Limitet şirketler ticari hayatta revaç görülen sermeye şirketleridir. Bunların mal varlığından tahsil edilemeyen ya da tahsil edilemeyeceği anlaşılan vergi borcu, vergi cezası, usulsüzlük cezası, temerrüt (gecikme) faizi, temerrüt zammı gibi borçların ödenmesi bakımından hususiyet arz etmektedir. Şirket ortağı, şirket müdürü; yönetim kurulu üyesi, genel müdür vb. şirketi temsil ve ilzam yetkisinden sonra kanuni temsilci olarak şirketin tüm borçlarına mal varlığı ile sorumlu bulunmaktadır. Bu konuda şirket ortağı ya da kanuni temsilcisi olarak mesuliyetlerimizi bilerek hareket etmek ehemmiyet atf etmektedir. Biz bu makalemizde hülâsa-i kelâm şirket ortaklarının vergi borçlarından dolayı sorumluluklarını tetkik edeceğiz.

Ortakların sorumluluğu; 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkındaki Kanun’un 35′inci maddesinde belirtildiği üzere limitet şirket ortakları, şirketten tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen veya tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacağından sermaye hisseleri nispetinde re’sen (doğrudan doğruya) sorumludurlar. Ortağın şirketteki sermaye payını devretmesi halinde, payı devreden ve devralan şahıslar devir öncesine ait amme alacaklarının ödenmesinden birinci fıkra hükmüne göre müteselsilen sorumlu tutulur şeklinde ta’rif edilmiştir.

Konu Türk Ticaret Kanunu’na göre ise; Anonim ve Limitet şirketlerde ortakların sorumluluğu şirkete koymayı taahhüt ettikleri sermaye ile sınırlıdır. Yani ortaklar, şirketin borçlarından dolayı taahhüt ettikleri sermaye miktarı kadar sorumludurlar. Bunu aşan kısım dolayısıyla hiçbir sorumlulukları yoktur. Ancak konuyu borcun türüne göre ayırmak gerekir.

Kamu borçlarından sorumluluk açısından, Anonim şirket ortakları ile Limitet şirket ortakları arasında ise farklar vardır. Anonim şirket ortaklarının, şirketin kamu borçları açısından sorumluluğu, ortakların şirkete koymayı taahhüt ettikleri sermaye dışında hiçbir sorumlulukları yoktur. Şirket malvarlığından alınmayan kamu borçlarından sorumluluk ise yönetim kurulu üyelerine aittir. Yönetim kurulu üyeleri, şirketin kamu borçları dolayısıyla ikinci derecede, bir başka deyişle şirket mal varlığından tahsil edilememesi kaydıyla şahsi mal varlıklarıyla da sınırsız ve müteselsil olarak sorumludurlar. Ayrıca; Limitet şirket ortakları üçüncü şahıslara olan şirket borçlarından dolayı sadece şirkete karşı taahhüt etmiş oldukları sermaye miktarları ile sınırlı sorumlu tutulmuşlardır.

Bu konuya Yargıtay kararlarıyla örnekler vererek bir sonraki yazımızda devam edeceğiz.