İŞVERENLER İÇİN 1 AĞUSTOS 2014 TARİHİNİN ÖNEMİ SİGORTALILIK KONTROLU

Bankalar ve Kamu İdarelerine Yüklenen Sorumluluk

Hükümet tarafından geçtiğimiz yıllarda açıklanan “Kayıt Dışı Ekonomiyle Mücadele Stratejisi Yeni Eylem Planını” kapsamında ÇSGB’na bağlı Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından; sosyal güvenlik açığına neden olan kayıt dışı istihdamla etkin bir şekilde mücadele etmek sosyal güvenlik ve sağlık primlerinin eksiksiz olarak toplanmasını sağlamak amacıyla; 6 Aralık 2013 tarih ve 28843 sayılı resmi gazete “Bankalar ve Kamu İdareleri Tarafından Yapılacak Olan Sigortalılık Kontrolü İle Kurum ve Kuruluşlardan Bilgi ve Belgelerin Alınmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik” yayınlanmıştır.

5510 sayılı Kanunla SGK’na verilen görevlerin yerine getirilmesi ile sınırlı olmak kaydıyla, SGK’mu tarafından 10 Haziran 2014 tarihinde 29026 sayılı resmi gazetede yayınlanan“Bankalar Ve Kamu İdareleri Tarafından Yapılacak Olan Sigortalılık Kontrolü İle Kurum Ve Kuruluşlardan Alınacak Bilgi Ve Belgelere Dair Tebliğ”ile 01 Ağustos 2014 tarihinden itibaren kayıt dışı istihdam mücadele kapsamındakurum ve kuruluşların, işlem yaptığı kişilerin sigortalılık bakımından tescilli olup olmadığını kontrol etme yükümlülüğü ve bu yükümlülüğe istinaden işlem yaptığı kişilerin kimlik bilgilerinin SGK’na bildirilmesi, SGK’ tarafından kişilerin sosyal güvenliklerinin sağlanması ve 6183 sayılı Kanuna göre

SGK alacaklarının takip ve tahsili konusunda düzenle yapılmıştır. (Bu tebliğ ile daha önce uygulanmakta olan 5510 Sayılı Kanunun 8 inci Maddesinin Yedinci Fıkrası ile 100 üncü Maddesinin Uygulanması Hakkında Tebliğ yürürlükten kaldırılmıştır.)

Düzenleme Bankaların yükümlükleri, Kamu İdarelerinin Yükümlülükleri ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Yükümlülükleri olmak üzere üç ana başlık altında özetle aşağıdaki şekilde belirlenmiştir.

         Bankaların Yükümlülükleri; Kurumdan gelir ve aylık alanlara ödeme yapan bankalarca; hak sahiplerinin veya kanuni temsilcilerin bilgileri. Kurumca sağlık sigortalılığında gelir testinin yapılmasına ilişkin olarak ilgililerin banka hesaplarında paralarının bulunup bulunmadığı bilgisi. Ticari kredi niteliği taşımayan kredi talepleri ile kredi kartı talebinde bulunanların bilgisi. Kuruma borçlu olanların bankalardaki hesaplarına ait bilgiler.

            Kamu İdarelerinin Yükümlülükleri; Adalet Bakanlığı; Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı; Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı; Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Ekonomi Bakanlığı, Gençlik ve Spor Bakanlığı, Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, Gümrük ve Ticaret Bakanlığı; İçişleri Bakanlığı, Valiliklerce, Belediyeler ve il özel idarelerince, Emniyet Genel Müdürlüğü ve/veya Jandarma Genel Komutanlığınca yerine getirilmekte olan iş ve işlemler; Kültür ve Turizm Bakanlığı, Maliye Bakanlığı; Milli Eğitim Bakanlığı; Milli Savunma Bakanlığı; Sağlık Bakanlığı,Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı,Diğer Kurum ve Kuruluşların Yükümlülükleri,Bağımsız spor federasyonları, Banka sandıkları, Basın İlan Kurumu, Borsa İstanbul, Kamu İhale Kurumu, Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonu, Türkiye Seyahat Acenteleri Birliği, Türk Patent Enstitüsü, Yükseköğretim Kurulu.

            İşveren/Çalışan Formunda yer alacak Bilgiler; Paylaşılacak/Alınacak bilgilerde; çalışan kişilerin T.C. Kimlik Numaralı işyeri sahibi/işyeri çalışanı ayrımlı kimlik bilgileri ve çalışılan yerin unvanı ve açık adresi bilgileri ile varsa ücreti ve işe başlama tarihi bilgileri bulunur.

            Bilgilerin gönderilme periyodu; Bilgi ve belgeler, bankalar ve kamu idareleri ile diğer kurum ve kuruluşlardan takvim ayı içerisinde alınan bilgiler, verilerin kendilerine intikal ettiği tarihi takip eden ayın sonuna kadar kuruma gönderilir. Bilgi ve belgelerin Kuruma gönderilmesi gereken sürenin son gününün resmi tatile rastlaması halinde, son günü izleyen ilk iş günü sonuna kadar Kuruma gönderilir. Bazı kurum ve kuruluşların yaptığı işlemlerin özelliğine göre bazı bilgilerin verilme periyodu ayrıca belirlenebilir.

            Bilgilerin gönderilme şekli; Bilgi ve belgeler ile yapılacak sorgulamaların kuruma elektronik ortamda gönderilmesi esastır. Alınacak bilgi ve belgeler, elektronik altyapının bulunmadığı veya kullanımının mümkün olmadığı durumlarda manuel olarak gönderilebilir. Bu bilgi ve belgelerin doğrudan, kurumlardan istenebileceği gibi münferiden veya protokolle istenilmesi de mümkün olabilecektir. SGK’nca, sigortalılık kontrolü için gerekli elektronik alt yapı sağlanamayan kurum ve kuruluşlardan bilgiler manuel veya elektronik ortamda alınarak ve gerekli sigortalılık kontrolleri kurumca yapılacak.

            Ceza Uygulaması; Bu tebliğ kapsamında belirlenen kurumların bilgi ve belgeleri elektronik ortamda kurumun veri tabanına aktarmaması, SGK’nun talebine üzerine; bilgi ve belge istenen kurum ve kuruluşların bilgi ve belge vermemesi veya geç vermesi halleri ile kaçınması durumunda, ilgili kurum ve kuruluşlar hakkında TCK’nun 257 nci maddesinin ikinci fıkrası hükmü saklı kalmak kaydıyla, 5510 sayılı Kanunun 102 nci maddesinde belirtilen ilgili idari para cezası hükümleri uygulanacaktır.

            Sonuç, Kayıt Dışı Ekonomiyle Mücadele Stratejisi Yeni Eylem Planını çalışmaları kapsamında Bankalar, kamu idareleri ile diğer kuruluşlara sigortalılık kontrolünün yapılması için gerekli bilgisayar alt yapısı sağlandıktan sonra bu kurumlarca işlem yapılan kişiler hakkında elde ettikleri bilgilerden sigortalılık kontrolü de yapılarak ilgili yönetmelik ve tebliğde belirtilen usul ve esaslar dâhilinde sigortasız olanların kuruma bildirilmesi sağlanacak. Alınan veya paylaşılan bilgiler doğrultusunda; prime esas kazanç ve asgari işçiliğin tespiti ile kanun kapsamında işyeri olarak tescil edilmesi gerektiği halde tescil edilmemiş veya sigortalı olması gerektiği halde bildirilmemiş veya eksik bildirilmiş olduğu durum tespitleri yapılanlar. Çalıştığı/çalıştırıldığı anlaşılan sigortalılar ile ilgili 5510 sayılı kanun gereğince işveren ya da sigortalılar tarafından SGK’na verilmesi gereken belgelerin kendilerine yapılan tebligata rağmen bir ay içinde verilmemesi veya noksan verilmesi halinde, bu belgeler Kurumca re’sen düzenlenecek ve muhteviyatı sigorta primleri Kurumca tespit edilerek işverene tebliğ edilecek. Bu yükümlülüklerini yerine getirmeyenlere ise idari para cezası uygulanacak.

1 Ağustos 2014 tarihinden itibaren Kamu idareleri ve bankalarca, Kurumun gerek protokollerle gerekse doğrudan “kayıt dışı istihdamla mücadele kapsamında belirleyeceği iş ve işlemlerde sigortalılık kontrolü yapılmadan işlemler sonuçlandırılmayacak.” ayrıca 6183 sayılı kanuna göre kurum alacaklarının takip ve tahsilinin yerine getirilmesi sağlanacak.

Bu nedenle başta iş dünyası ve işverenler olmak üzere, Bağ-kur kapsamındaki esnaflarımız ile tarımda kendi adına çalışanlar ve serbest meslek erbaplarının bu tebliğ kapsamında belirlenen kurum ve kuruluşlarla yapacağı/taraf olacağı iş ve işlemlerde ilerde cezalı bir duruma düşmemeleri için konu ile ilgili gerekli eksikliklerini gidermelerinde fayda görülmektedir.

            Kaynak; “Bankalar ve Kamu İdareleri Tarafından Yapılacak Olan Sigortalılık Kontrolü İle Kurum ve Kuruluşlardan Bilgi ve Belgelerin Alınmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik ve Tebliğ.