SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SİGORTASI KANUNU BORÇLARI VE CEZALARINA İLİŞKİN DÜZENLEME

3 Haziran 2014 tarihinde TBMM sunulan kanun teklifi ile vergi ve sigorta primi gibi bazı kamu alacaklarının yeniden yapılandırılması öngörülmektedir. Yasa Plan ve Bütçe komisyonu başta olmak üzere ilgili diğer komisyonlarda da görüşüldükten sonra TBMM genel kurulda yapılacak görüşmelerin sonunda kabul edilmesi ve resmi gazetede yayınlanması ile birlikte yürürlüğe girecektir. Aşağıda özetlenen bilgiler yasa teklifinin ham haline göre hazırlanmıştır. Şimdiden ilgili komisyonlarda ve TBMM genel kurulundaki görüşmelerde yasa teklifi üzerinde verilecek önergelerle değişiklikler olacağı bilgileri basında yer almaktadır. Bu nedenle ilgililerin bu bilgiler ile birlikte meclisten çıkacak yasayı takip etmeleri ve son halini, uygulaması içinde Maliye Bakanlığı tarafından yayınlanacak tebliğler ile SGK tarafından yayınlanacak genelgeleri dikkate almalarında fayda görmekteyiz.

Kapsam ve Dönem

Yasa teklifinin 3 maddesinde 2014 yılı Nisan ve önceki aylara ait olup bu kanunun yayınlandığı tarihten önce tahakkuk ettiği halde ödenmemiş olan; 5510 sayılı sigortalar ve genel sağlık sigortası kanunu 4. maddesinde yer alan;

• Sigorta primi,
• Emeklilik keseneği ve kurum karşılığı,
• İşsizlik sigortası primi,
• Sosyal güvenlik destek primi,
• İsteğe bağlı sigorta primi,
• Topluluk sigortası primi,

Ayrıca;

• Özel nitelikteki inşaatlar ve ihale konusu işlere ait eksik işçilik üzerinden hesaplan sigorta primleri,
• 5510 sayılı kanunun 60.maddesinde yer alan genel sağlık sigortası primleri

ve ilgili kanunları gereğince SGK tarafından takip ve tahsil edilen,

• Damga Vergisi,
• Özel İşlem Vergisi
• Eğitime Katkı Payı

30/4/2014 tarihinden (bu tarih dâhil) önceki dönemlere ait, Aslı ve ödenmemiş kısmına uygulanmakta olan gecikme cezası ve gecikme zammı.

(Bilgi Notu ; Yasa teklifinde5510 sayılı kanunun 60.maddesinde yer alan genel sağlık sigortası (GSS) prim borcu bulunanlar için “borç faizinin silinmesi” öngörülüyor. Ancak kulislerde GSS prim alacaklarından ana para dahil olmak üzere tamamen vazgeçilebileceği konuşuluyor.)

Gecikme zammı TEFE/ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak yeniden hesaplanacak

Bu kanunun yayımlandığı tarihe kadar TEFE/ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak yeniden hesaplanacak tutarın, yasada yer alan, süre ve şekilde, borcun tamamen ödenmesi halinde, alacak asıllarına bağlı gecikme cezası ve gecikme zammı gibi fer’i amme alacakları ve aslı bu kanunun yayımlandığı tarihten önce ödenmiş olanlar dâhil olmak üzere gecikme zamlarının tamamının tahsilinden vazgeçiliyor.

İdari para cezaları

30.05.2014 tarihine kadar (bu tarih dahil) işlenen fiillere ilişkin olup kanunun yayınladığı tarih itibari ile henüz ödenmemiş bulunan idari para cezalarının %50′si ile bu tutara ödeme süresinin bittiği tarihe kadarTEFE/ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak yeniden hesaplanacak tutarın yasada yer alan, süre ve şekilde ödenmesi halinde, idari para cezasının asıllarının kalan %50′sinden ve alacak asıllarına bağlı, gecikme cezası ve gecikme zammı gibi fer’i amme alacakları tamamının tahsilinden vazgeçiliyor.

Borçlar Taksitle Ödenebilecek

Bu madde hükümlerinden yararlanmak isteyen borçluların madde öngörülen şartların yanı sıra bu kanunun yayımlandığı tarihi izleyen aybaşından itibaren genel sağlık sigortası primi borçluları dört ay içinde diğer borçluların üç ay içinde kuruma başvuruda bulunmaları ve madde kapsamında ödenecek tutarları, ilk taksiti genel sağlık sigortası primi borçluları kanunun yayımlandığı tarihi izleyen beşinci aydan başlamak diğer borçlular ise dördüncü aydan başlamak üzere ikişer aylık dönemler halinde azami on sekiz eşit taksitte ödemeleri şarttır.

Bu madde hükümlerine göre hesaplanan tutarın; İlk taksit ödeme süresi içerisinde tamamen ödenmesi halinde, bu tutara bu Kanunun yayımlandığı tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için herhangi bir faiz uygulanmaz. Taksitle ödenmek istenmesi halinde borçluların başvuru sırasında altı, dokuz, oniki veya onsekiz eşit taksitte ödeme seçeneklerinden birini tercih etmeleri şarttır. Tercih edilen taksit süresinden daha uzun bir sürede ödeme yapılamaz.

Taksitle yapılacak ödemelerinde ilgili maddelere göre belirlenen tutar;

Altı eşit taksit için      % 1,05

Dokuz eşit taksit için  % 1,07

Oniki eşit taksit için   % 1,10

Onsekiz eşit taksit için           % 1,15

katsayısı ile çarpılır ve bulunan tutar taksit sayısına bölünmek suretiyle ikişer aylık dönemler halinde ödenecek taksit tutarı hesaplanır. Bu madde hükümlerinden yararlanmak üzere başvuruda bulunan borçlulara tercih ettikleri taksit süresine uygun ödeme planı verilir. Ancak, tercih edilen süreden daha kısa sürede ödeme yapılması halinde ödenecek tutar ilgili katsayıya göre düzeltilir.

Cari dönem primleri aksatılmadan ödenecek

Bu madde hükmünden yararlanmak üzere başvuruda bulunan ve borçları yapılandırılan sigortalılar ve işverenler, yapılandırılan borçları dışında altmış günden fazla prim ve prime ilişkin borçlarının olmaması gerekiyor.

Bir takvim yılında ikiden fazla taksit aksatılmayacak

Süresinde ödenmeyen veya eksik ödenen taksitlerin belirtilen şekilde de ödenmemesi veya bir takvim yılında ikiden fazla taksitin süresinde ödenmemesi veya eksik ödenmesi halinde bu madde hükümlerinden yararlanma hakkı kaybedilir. Bu hüküm alacaklı tahsil daireleri açısından taksitlendirilen alacaklar için ayrı ayrı uygulanır. Ödeme hakkını kaybetmiş olanlar ödedikleri tutar kadar bu yasa hükmünden yararlanacaklar.

Bu maddeye göre ödenmesi gereken taksitlerden; bir takvim yılında iki veya daha az taksitin, süresinde ödenmemesi veya eksik ödenmesi halinde, ödenmeyen veya eksik ödenen taksit tutarlarının son taksiti izleyen ayın sonuna kadar, gecikilen her ay ve kesri için 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesine göre belirlenen gecikme zammı oranında hesaplanacak geç ödeme zammı ile birlikte ödenmesi şartıyla bu madde hükümlerinden yararlanılır.

Varsa açılmış davalardan vazgeçilecek

Bu madde hükmünden yararlanmak isteyen borçluların maddede belirtilen şartların yanı sıra dava açmamaları, açılmış davalardan vazgeçmeleri ve kanun yollarına başvurmamaları gerekiyor.

Hacizler Ödeme ile kalkacak

Bu maddeye göre ödenecek alacaklarla ilgili olarak, tatbik edilen hacizler yapılan ödemeler nispetinde kaldırılır ve buna isabet eden teminatlar iade edilir. Üçüncü şahıslar nezdindeki hak ve alacaklar ile ilgili hacizler ilk taksitin ödenmesi ile tümüyle kaldırılıyor.

6111 sayılı bazı alacakların yeniden yapılandırılan borçlar

Bu kanunun yayımlandığı tarihten önce 6183 sayılı Kanun ve diğer kanunlar uyarınca tecil edilip de tecil şartlarına uygun olarak ödenmekte olanlarından, kalan taksit tutarları için borçlular, talep etmeleri halinde bu madde hükümlerinden yararlanabilirler.

6385 sayılı Kanun kapsamında yeniden yapılandırılan borçlar

6385 sayılı kanun kapsamında borçları yeniden yapılandırılan ve yapılandırma işlemi halen devam eden borçlular ödenmiş tutarların SGK mevzuatına göre mahsubunu talep ederek kalan borçları için bu yasa hükümlerinden yararlanabilirler.

Dondurulan sigortalılık süresi için geriye yönelik borçlanma imkanı

Yürürlükten kalkan (Mülga) Bağ-kur olarak 1479 sayılı kanun ve 2926 sayılı Tarım sigortası kanunu kapsamında sigortalıklı süresi dondurulanlar sigortalılar veya onların hak sahipleri yasanın yürürlük tarihinden itibaren dört ay içinde kuruma müracaat etmeleri ve dondurulan dönemlere ait sigortalılık primleri bu yasa kapsamında yeniden hesaplanması talep ederek yasada belirlen sürede ödemeleri halinde bu süreler sigortalılık sürelerinde dikkate alınması imkanı getirilmektedir.